با فروکش کردن گرمای تابستان و وزیدن نسیم خنک پاییز، وقت آن است که به محبوبترین گیاهان آپارتمانی توجه کنیم که تمام فصل را زیر نور خورشید گذراندهاند. پیش از رسیدن نخستین سرمای یخبندان، بسیاری از آنها نیاز دارند از فضای باز به محیطی گرم و امن در داخل خانه منتقل شوند.
اگر به تاثیر گل و گیاه در دکوراسیون داخلی اعتقاد دارید و میخواهید این جابهجایی بهنرمی انجام شود و در عین حال گیاهانتان در روزهای سرد سال همچنان شاداب و پررونق بمانند، این مطلب راهنمای شما خواهد بود. در ادامه، مراحل انتقال گیاهان به فضای داخلی در فصل پاییز را مرور میکنیم.
چرا باید گیاهان را به داخل خانه آورد؟
با پایین آمدن دما، بسیاری از گیاهان آپارتمانی و گلدانیِ فضای باز که به سرما مقاوم نیستند، دیگر نمیتوانند در هوای آزاد دوام بیاورند. برای اغلب آنها، خطر از جایی آغاز میشود که دما به کمتر از ۱۰ درجه سانتیگراد (۵۰ درجه فارنهایت) برسد. حتی یک شب یخبندان میتواند به گیاهان حساس آسیب بزند یا آنها را از بین ببرد. انتقال آنها به داخل خانه پیش از رسیدن این شرایط، سادهترین راه برای حفظ شادابی و ادامه رشدشان است.
در شلوغی کارهای باغ، فراموش کردن گیاهان داخل خانه کار آسانی است؛ بهخصوص اگر از گونههای آسانپرورش استفاده شده باشد که با کمترین رسیدگی هم رشد خوبی دارند. با این حال، آغاز فصل پاییز بهترین زمان برای توجه و مراقبت بیشتر از این گیاهان است.
۱. آخرین تغذیهها را فراموش نکنید
در بهار و تابستان، بیشتر گیاهان آپارتمانی برای رشد بهتر به تغذیه منظم نیاز دارند. انتخاب برند کود اهمیت چندانی ندارد؛ مهم این است که پیش از پایان فصل، مواد غذایی لازم را دریافت کنند. دلیل این تأکید آن است که با شروع پاییز و زمستان، بیشتر گیاهان وارد دوره رکود میشوند، رشدشان کاهش مییابد و دیگر به کوددهی منظم احتیاجی ندارند. از مهرماه به بعد، تغذیه اغلب گیاهان باید متوقف شود؛ مگر گونههایی مانند پوینستیا یا کاکتوس کریسمس که شرایط متفاوتی دارند. بنابراین، در روزهای پایانی شهریور و اوایل مهر، بهتر است چند نوبت آخرِ کوددهی را انجام دهید تا گیاه با ذخیره کافی وارد فصل سرد شود.
۲. تنظیم آبیاری با تغییر فصل
بهترین زمان برای آبیاری گیاهان در تابستان با دیگر فصل ها فرق دارد. با تغییر فصل، الگوی آبیاری نیز باید تغییر کند. تجربه نشان میدهد که تنظیم درست آبیاری، بیش از آنکه یک دستور ثابت باشد، به آزمون و خطا وابسته است. آبیاری بیش از حد یکی از رایجترین دلایل آسیب به گیاهان است. روشی ساده برای سنجش نیاز به آب این است که انگشت خود را در خاک فرو ببرید؛ اگر در عمق کمی هنوز رطوبت احساس شد، آبیاری لازم نیست، اما اگر خاک خشک است، باید آب داده شود.
معمولاً از ابتدای پاییز، فاصله بین آبیاریها به حدود دو هفته میرسد، اما شرایط محیطی میتواند این بازه را تغییر دهد. برای مثال، روشن شدن وسایل گرمایشی یا وجود گرمایش از کف باعث خشک شدن سریعتر خاک میشود و ممکن است گیاه به آب یا مهپاشی بیشتری نیاز پیدا کند.
نکته مهم این است که گلدان نباید در آب راکد بماند. اگر از روکش تزئینی برای گلدان استفاده میکنید، پس از آبیاری آب جمعشده در کف آن را حتماً خالی کنید. استفاده از گلدان با زهکش مناسب و قرار دادن آن روی سینی در زمان آبیاری کمک میکند که پس از خروج آب اضافی، سینی جدا شود و ریشهها در معرض پوسیدگی قرار نگیرند.
آب باران برای بسیاری از گیاهان، بهویژه لیلیوم صلح، مناسبتر از آب لولهکشی است. اگر ناچار به استفاده از آب شیر هستید، آن را یک شب در ظرفی باز بگذارید تا بخشی از مواد شیمیایی آن کاهش یابد. همچنین به خاطر داشته باشید که با سرد شدن هوا، دمای آب باران نیز پایین میآید و آبیاری با آب بسیار سرد میتواند به گیاه شوک وارد کند؛ بنابراین، بهتر است آب را پیش از استفاده مدتی در دمای محیط قرار دهید.
۳. اهمیت نور برای گیاهان
با کوتاهتر شدن روزها در پایان تابستان، نور طبیعی هم از نظر شدت و هم از نظر مدت کاهش مییابد. صبحها دیرتر روشن میشود و غروب زودتر فرا میرسد. این تغییرات، همانطور که بر زندگی روزمره انسان اثر میگذارد، بر گیاهان آپارتمانی نیز تأثیر دارد. حتی اگر گیاهان در پاییز و زمستان وارد دوره رکود شوند، همچنان برای ادامه فتوسنتز و حفظ سلامت خود به نور نیاز دارند.
به همین دلیل، آغاز پاییز بهترین زمان برای بازنگری در محل قرارگیری گلدانهاست. مکانی که در تابستان نور کافی داشته، ممکن است در فصل سرد مناسب نباشد. تمیز بودن شیشهها، استفاده از طاقچههای نورگیر یا انتقال گیاهان به فضاهایی با نور فراگیر مانند اتاقهای آفتابگیر، میتواند دریافت نور را به حداکثر برساند.
در عین حال باید توجه داشت که طاقچهها در شبهای سرد پاییز و زمستان دمای پایینی پیدا میکنند و ممکن است به گیاه آسیب بزنند. در چنین شرایطی، گرم ماندن محیط نسبت به دریافت حداکثر نور اولویت دارد. همچنین مکانهایی مانند ورودیها یا کنار درها که جریان هوای سرد دارند، حتی اگر نور کافی داشته باشند، برای گیاه مناسب نیستند.
انتخاب جایی با نور کافی و دمای ثابت، بهترین راه برای حفظ شادابی گیاهان در ماههای تاریک و سرد سال است.
۴. تعویض گلدان
پاییز زمانی مناسب برای بررسی وضعیت گلدان گیاهان آپارتمانی است. اگر گیاه بیش از حد رشد کرده، سنگین شده یا ریشهها تمام فضای گلدان را اشغال کرده باشند، باید به گلدانی کمی بزرگتر منتقل شود.
نشانههای « گیاه از گلدان کوچکتر شده» همیشه آشکار نیست، اما چند علامت میتواند راهنما باشد: رشد بسیار کند یا توقف رشد با وجود آبیاری و تغذیه مناسب، خشک شدن سریع انواع خاک گلدان پس از آبیاری، و بیرون زدن ریشهها از سوراخهای زهکش. مشاهده هر یک از این موارد نشان میدهد که فضای گلدان برای ریشهها کافی نیست.
در تعویض گلدان، انتخاب ظرف بیش از حد بزرگ توصیه نمیشود؛ افزایش یک سایز کافی است. گلدان بسیار بزرگ میتواند موجب ماندن آب اضافی و آسیب به ریشه شود.
برخی گیاهان، مانند بسیاری از کاکتوسها، به ندرت نیاز به تعویض گلدان دارند و سالها میتوانند در همان ظرف اولیه به رشد خود ادامه دهند. رسیدگی به این نکات ساده، بخشی مهم از آمادهسازی گیاهان برای گذراندن فصلهای سرد سال است.
۵. تمیز کردن برگها
با کاهش نور طبیعی در پاییز، تمیز بودن برگها نقش مهمی در سلامت گیاهان آپارتمانی دارد. گرد و غبار لایهای نامرئی اما مؤثر بر سطح برگ ایجاد میکند که مانع جذب نور و کاهش کارایی فتوسنتز میشود. گیاهانی با برگهای پهن، مانند سانسوریا، بیشتر گرد و غبار را به خود جذب میکنند، اما در واقع بیشتر گیاهان آپارتمانی از این مشکل بینصیب نیستند. برای گیاهان بزرگبرگ، شستوشوی ملایم برگها در یک روز معتدل و بدون سرمای شدید میتواند طراوت و درخشندگی آنها را بازگرداند.
۶. انتقال به فضای داخلی
گیاهانی که در تابستان برای دریافت نور و هوای تازه به فضای باز منتقل شدهاند، پیش از سرد شدن هوا باید به داخل خانه بازگردند. ماندن طولانی در فضای باز میتواند آنها را در معرض سرمازدگی ناگهانی قرار دهد و بهسرعت به برگ و ریشه آسیب بزند. بازگرداندن بهموقع، از شوک دمایی جلوگیری کرده و شرایطی پایدار برای ادامه رشد فراهم میکند.
۷. رسیدگی و مرتبسازی کلی
پیش از آغاز فصل سرد، بهتر است گیاهان از نظر ظاهری و سلامت عمومی بررسی شوند. حذف برگهای خشک یا آسیبدیده، و کنترل آفات کوچک مانند مگس قارچی، بخشی از این مراقبت است. این آفت اگرچه گیاه را از بین نمیبرد، ظاهر ناخوشایندی ایجاد میکند و با خشک نگهداشتن سطح خاک بین دو آبیاری، افزودن لایهای شن یا سنگریزه، و در صورت نیاز استفاده از محلولهای طبیعی، میتوان حضور آن را کاهش داد.
چنین مراقبتهای سادهای، شرایطی فراهم میکند که گیاهان آپارتمانی بتوانند پاییز و زمستان را سالم و شاداب سپری کنند.