در کنار اهمیتِ انتخاب رنگ فرش برای خانه، نگهداری از آن نیز بسیار اهمیت دارد. گاهی ممکن است فرشی که تازه خریدهاید یا مدتی در انبار نگهداری شده، پس از پهن شدن حالتدار باشد یا گوشههای آن بالا بایستد. این اتفاق نه تنها ظاهر فرش را بههم میزند، بلکه میتواند باعث زمین خوردن یا آسیب دیدن افراد هم شود. خوشبختانه چند راهحل ساده و کمهزینه وجود دارد که میتوانید بهراحتی در خانه انجام دهید تا فرش صاف و مرتب شود.
در ادامه، شش روش کاربردی برای صاف کردن فرش معرفی میکنیم. هرکدام از این راهها را میتوانید با توجه به شرایط فرش و امکانات موجود امتحان کنید.
اگر فرش تازهخریداریشدهتان کمی چروک یا موج دارد، عجله نکنید. ابتدا آن را روی زمین باز کنید، با دست صافش کنید و اجازه دهید یکی دو روز در همان حالت باقی بماند. این کار کمک میکند تا الیاف فرش به حالت طبیعی خود بازگردند و چروکها تا حد زیادی از بین بروند.
اگر قرار است فرش روی موکت یا فرش دیگری قرار گیرد، بهتر است برای صاف شدن اولیه آن را روی کفپوش سخت مانند سرامیک یا پارکت پهن کنید.
نکاتی کلی پیش از شروع صاف کردن فرش
درست مانند پاک کردن لکههای قهوه از فرش، برای بیشتر روشهای صاف کردن فرش به ابزار خاصی نیاز ندارند. در مواردی هم که ابزار یا مواد لازم است، احتمال زیاد در خانه پیدا میشوند.
وسایل مورد نیاز برای صاف کردن فرش
- اتو
- سشوار
- اجسام سنگین مانند کتاب یا مبل
- چسب دوطرفه مخصوص فرش
- کاغذ کرافت (اختیاری)
۱. برگرداندن فرش
گاهی حتی بعد از پهن کردن، گوشههای فرش بالا میمانند. اگر گوشهها به سمت بالا تاب برداشتهاند، کمی آنها را به زیر تا کنید و بگذارید یکی دو روز در همان حالت بماند. اگر گوشهها به زیر جمع شدهاند، فرش را برعکس کنید و آن قسمتها را زیر فشار قرار دهید مثلاً با چند کتاب سنگین یا پایه مبل، تا به مرور صاف شود.

۲. استفاده از چسب دوطرفه
اگر بهدنبال راهحلی سریع هستید، چسب دوطرفه مخصوص فرش گزینه مناسبیست. کافیست آن را پشت فرش بچسبانید تا به زمین محکم شود. این روش هم چروکهای موجود را کاهش میدهد و هم مانع ایجاد چروکهای جدید میشود.
توجه: برخی چسبها ممکن است به کفپوش یا پشت فرش آسیب بزنند. قبل از استفاده، مطمئن شوید چسب برای سطح موردنظر مناسب است و بهراحتی جدا میشود.
| مزایا: | معایب: |
| سریع و مؤثر | نیاز به خرید چسب |
| قابل استفاده روی سطوح مختلف | احتمال آسیب به فرش یا کفپوش |
۳. رولکردن در جهت مخالف
فرش را کاملاً باز کنید و سپس در جهت مخالف لوله کنید. اگر نتیجه فوری حاصل نشد، چند روز در همان حالت باقی بماند. این روش ساده، بدون نیاز به ابزار، میتواند به آرامی چروکها را برطرف کند.
| مزایا: | معایب: |
| بدون نیاز به ابزار یا هزینه | ممکن است چند روز طول بکشد |

۴. استفاده از اتو
اگر بخش خاصی از فرش دچار چروک یا تاب شده، میتوانید با استفاده از اتو آن را صاف کنید. حتماً بین اتو و سطح فرش، یک لایه محافظ مانند کاغذ کرافت قرار دهید. به هیچوجه از کاغذ معمولی یا کاغذ مومی استفاده نکنید. دمای اتو هم باید پایین باشد تا به الیاف آسیب نرسد.
| مزایا: | معایب: |
| نتیجه سریع | خطر آسیبدیدگی بر اثر حرارت |
| – | پوشش کامل فرش زمانبر است |

۵. قرار دادن در معرض نور آفتاب
در یک روز گرم و آفتابی، فرش را روی سطح تمیز سیمانی یا آسفالت پهن کنید. دمای ایدهآل برای این کار حدود ۲۴ تا ۲۷ درجه سانتیگراد است. گرمای طبیعی زمین و آفتاب میتواند کمک کند چروکهای فرش باز شوند.
| مزایا: | معایب: |
| بدون نیاز به ابزار خاص | وابسته به شرایط آبوهوا |

۶. استفاده از سشوار
با تنظیم سشوار روی حالت حرارت کم یا متوسط، آن را با فاصله ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر از پشت فرش بگیرید. از یک حرکت رفتوبرگشتی استفاده کنید و از نگهداشتن سشوار در یک نقطه بپرهیزید، تا از آسیب به الیاف جلوگیری شود.
| مزایا: | معایب: |
| ابزار در اغلب خانهها موجود است | نیاز به دقت برای جلوگیری از ذوب شدن الیاف |
| نتیجه نسبتاً سریع حاصل میشود | – |

چه زمانی باید به متخصص مراجعه کرد؟
اگر با فرشی گرانقیمت یا ارزشمند مانند فرش دستباف مواجه هستید، توصیه میشود از ابتدا با متخصص مشورت کنید. افراد حرفهای تجهیزات لازم برای صاف کردن اینگونه فرشها را در اختیار دارند.
دو روش رایج در خدمات تخصصی:
- بخاردهی: گاهی میتوان با بخار ملایم چروکها را از بین برد، اما قبل از آن باید از ثبات رنگ فرش مطمئن شد. بخار ممکن است باعث پخششدن رنگها شود.
- کشش فرش: فروشگاههای فرش یا نصابهای حرفهای میتوانند فرش را بهآرامی بکشند تا چین و چروکها باز شود. این روش نیاز به دقت بالا دارد و نباید بهصورت غیرحرفهای انجام شود.
نگهداری از فرش ماشینی
فرشهای ماشینی برای فضاهای پررفتوآمد کاملاً مناسباند و نسبت به موکت نگهداری آسانتری دارند. برای تمیز نگهداشتن آنها میتوان از دستگاههای بخارشوی دستی استفاده کرد، یا در صورت قابلشستوشو بودن، آن را در ماشین لباسشویی انداخت.
چگونه روش مناسب را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب بهترین روش، جنس و وزن فرش، میزان چروکخوردگی، سن فرش، ارزش آن و همچنین ابزار و وسایل در دسترستان را در نظر بگیرید.
اگر با فرشی معمولی سروکار دارید، بهتر است ابتدا روشهای ساده و بدون هزینه را امتحان کنید. اگر پس از چند روز تغییری ایجاد نشد، میتوانید سراغ روشهای دقیقتر یا خدمات حرفهای بروید.