سالها است که خانوادهها از مایکروفر برای پخت سریع انواع غذا و همچنین گرم کردن مواد غذایی استفاده میکنند و یکی از لوازم برقی مهم در خانهها بهشمار میآید؛ اما در تمام این سالها سوالاتی نظیر سرطانزا بودن و همچنین وجود برخی تشعشعات مضر در مایکروفر وجود داشته است.
در پاسخ به این سوالات و رفع ابهام در مورد این وسیله برقی، باید بگوییم که با اینکه برخی تشعشعات در مایکروفر وجود دارد، اما استفاده از آن برای تهیه و گرم کردن غذا خطرناک نیست. اما با این حال خوب است نگاهی به این دستگاه و نحوه عملکرد آن بیندازیم. در مقاله قبل درباره معایب پلوپز صحبت کردیم، در این مقاله به بررسی مایکروفر خواهیم پرداخت.
مایکروفر چیست؟
مایکروفر وسیلهای برقی در آشپزخانه است که قدرت و گرمای آن نسبت به اجاق گازهای معمولی و توستر بیشتر است. تشعشعات داخل مایکروفر لایه بیرونی غذا را گرم میکنند و داخل غذا نیز بهوسیله گرمایی که از بیرون غذا هدایت میشود، پخته خواهد شد. مایکروفر، به دلیل سرعت در پخت و گرم کردن غذا و همچنین مقرون به صرفه بودن، بیشتر از وسیلهای مانند توستر خریدار دارد و به همین خاطر است که در هر خانهای این وسیلهای پیدا میشود.
نحوه استفاده از مایکروفر
اگر غذا را داخل مایکروفر بگذارید، بهصورت مستقیم با تابش گرم میشود. یکی از مزایای این دستگاه این است که خیلی راحت میتوانید از آن استفاده کنید. نحوه استفاده از آن به این صورت است که غذای خود را در دستگاه قرار میدهید، مدت زمان پخت غذا را مشخص میکنید و پس از پایان کار، از پخته و گرم شدن غذا مطمئن میشوید. در صورتی که غذا نپخته بود، میتوانید زمان را بیشتر کنید. در واقع میتوان گفت که مایکروفر وسیلهای کاربردی است که مهمترین کاربردهای آن این است که میتوانید از آن برای پخت سریع انواع غذا استفاده کنید و یا اینکه غذاهای یخ زده را گرم کنید.
نحوه عملکرد مایکروفر چگونه است؟
بیشتر مایکروفرها دارای یک لوله الکترونی به نام مگنترون هستند که درون آن، امواج مایکروفر تولید میشود. امواج مایکروفر در فلز داخل فر منعکس شده و جذب غذا میشوند. امواج مایکروفر باعث میشوند مولکولهای آب موجود در غذای شما به حرکت دربیایند و همین موضوع باعث بهوجود آمدن حرارت میشود که غذا را میپزد. به همین دلیل است که مواد غذاییای که مقدار زیادی آب دارند مانند سبزیجات، در مایکروفر به سرعت پخته میشوند.
با اینکه غذا در مایکروفر امواج مایکروفر را جذب میکند، اما در این امواج خبری از «رادیواکتیو» یا «دیگر امواج آلوده» نیست. امواج مایکروفر دارای تشعشعات غیریونیزان هستند که اتمها را در یک مولکول حرکت میدهند اما الکترونها را حذف نمیکنند. تشعشعات مایکروفر نمیتوانند ترکیب شیمیایی مواد غذایی را تغییر دهند. این بدان معناست که استفاده از مایکروفر و خوردن غذای پختهشده درون این دستگاه، ضرری ندارد. در واقع استفاده از این دستگاه میتواند برای افرادی که به دنبال پخت غذای سریع هستند، مفید باشد.
تشعشع مایکروفر چیست؟
امواج مایکروفر نوعی تابش «الکترومغناطیسی» هستند. این بدان معناست که امواج الکتریکی و انرژی مغناطیسی با هم در فضای مایکروفر حرکت میکنند. امواج مایکروفر با امواج رادیویی و اشعه ایکس تفاوت دارند. پرتوهای ایکس پرتوهای یونیزه هستند که میتوانند اتمها و مولکولهای مواد را تغییر دهند و به سلولها آسیب برسانند. پرتوهای یونیزه برای بدن شما مضر هستند، اما تشعشعات غیریونیزان که توسط امواج مایکروفر تولید میشوند، مضر نیستند.
تشعشعات مایکروفر باعث سرطان نمیشوند و هیچ مدرک قطعی دال بر ارتباط بین این دو وجود ندارد. علاوه بر این، تشعشعات مایکروفر غذای شما را آلوده به مواد رادیواکتیو نمیکند و فقط غذا را گرم میکند.
تشعشعات غیریونیزان مایکروفر تنها زمانی تولید میشود که مایکروفر روشن است و عمل پخت و گرم کردن غذا در آن رخ میدهد. تمام امواج مایکروفر در داخل فر تولید و جذب غذا میشوند. مایکروفرها به گونهای ساخته شدهاند که تشعشعات الکترومغناطیسی از آن خارج نشود. به همین دلیل، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) توصیه میکند که در صورت شکستگی و یا دفرمه شدن مایکروفر، حتما آن را بررسی کنید و یا نزد تکنسین ببرید. اما با این حال، همین سازمان ایستادن مستقیم در مقابل یا روبهروی مایکروفر را هنگام روشن بودن آن توصیه نمیکنند.
آیا استفاده از مایکروفر ایمن است؟
سازمان غذا و داروی آمریکا دارای یک مرکز برای بررسی دستگاهها و سلامت رادیولوژیکی (CDRH) آنها است که استانداردهای لازم برای عملکرد درست دستگاهها را ارزیابی میکند تا در نهایت مطمئن شوید که انتشار امواج و یا تشعشعات برای مردم خطری ندارد. طبق بررسی این سازمان، میزان نشتی در مایکروفرها بسیار کمتر از هر مقداری است که میتواند به شما آسیب برساند. به علاوه، هرچه از منبع تشعشع دورتر باشید، امواج مایکروفر کمتر روی شما تأثیر میگذارد. تمام مایکروفرها بهگونهای ساخته میشوند که در زمان استفاده، درب آنها قفل شود و به همین خاطر باز شدن در آن در زمان استفاده غیرممکن است.
با اینکه امواج و تشعشعات مایکروفر باعث سرطان نمیشوند، اما اگر در زمان کار کردن نزدیک آن قرار بگیرید، این میتواند باعث سوختگی شدید شود. تشعشعات مایکروفر میتوانند اندامهای بدن را درست مانند همان غذایی که درون مایکروفر است، داغ کنند. اما با این حال، این سوختگیها تنها زمانی بهوجود میآیند که در معرض سطح بالایی از تشعشعات مایکروفر قرار بگیرید.
امواج مایکروفر، علاوه بر امواج رادیویی و نور مرئی، همگی پرتوهای غیریونیزان هستند. تنها اشعه غیریونیزان که باعث سرطان میشود، اشعه UV است. بنابراین به طور کلی، استفاده از اجاقهای مایکروفر بیخطر است و باعث سرطان یا سایر بیماریها نمیشود.
اگر نگران نشت تشعشعات مایکروفر هستید یا دستگاه شما خیلی قدیمی است، میتوانید آن را با یک مدل جدیدتر عوض کنید که سیستم بهروزی دارد. عمر مایکروفرها معمولا حدود ده سال است، بنابراین اگر از این وسیله مدت زیادی است که استفاده میکنید، ممکن است زمان آن رسیده باشد که آن را به مدلی جدیدتر عوض کنید. اگر مایکروفر قدیمیای دارید که میخواهید آن را نگه دارید، بهتر است در حین پختوپز در همان آشپزخانه نمانید. این توصیهی ما فقط برای محافظت از شما در برابر هرگونه نشت تشعشع است.