این روزها، تقاضا برای خرید هواپزها بسیار زیاده شده و شاهد هستیم که همه درباره این وسیله کاربردی صحبت میکنند و حتی این وسیله را به دیگر افراد برای پخت غذاهای سالم، پیشنهاد میدهند. بسیاری از متخصصان عنوان میکنند که هواپزها جایگزینی سالمتری برای سرخ کنهای با روغن هستند و میتوان با این وسیله، غذاهایی کم روغن و کمتر چربتر آماده کرد.
اما هواپز چیست و چگونه کار میکند؟ آیا هواپزها باعث سرطان میشوند؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
هواپز چیست و چگونه کار میکند؟
هواپز دستگاهی مشابه با فر و سرخ کن است که با استفاده از به جریان درآوردن هوای گرم، باعث پخت غذا میشود. اندازه این دستگاه تقریباً اندازهی یک دستگاه قهوهساز است و شاید از نظر ساختاری شبیه به بخارپز باشد. اما در پاسخ به سوال «فرق هواپز با بخارپز چیست؟» باید بگوییم که در بخارپز از بخار آب برای پخت غذا استفاده میشود، اما در هواپز جویان هوای گرم است که باعث پخت و سرخ شدن مواد غذایی میشود.
مزیت اصلی استفاده از آن، این است که از مقداری روغن کمتری برای پخت و سرخ کردن مواد غذایی استفاده میکنید و در عین حال، غذاهایی ترد و خوشمزهای میتوانید با این وسیله آماده کنید.
از نظر فنی، سیستم پخش هوا در این دستگاه، هوای گرم را در اطراف غذا به گردش در میآورد و همین کار باعث پخته شدن و همچنین ترد شدن غذا، حتی بدون روغن میشود!
ارتباط هواپز با ابتلا به سرطان
همه ما عاشق یک بشقاب سیب زمین سرخ کرده هستیم و دوست داریم تا این خوراکی لذیذ را خودمان در خانه درست کنیم. با تولید و ورود هواپزها در بازار، کار ما در درست کردن این خوراکی آسان شده است، اما خب شایعاتی در مورد ابتلا به سرطان و حتی دیگر بیماریها در مورد این دستگاه وجود دارد و بسیاری این سوال را از خودشان میپرسند که آیا سرخ کن بدون روغن سرطان زاست؟
شواهدی وجود دارد که نشان میدهند سرخ کنهای با روغن با تولید مواد سرطانزا ارتباط مستقیم دارند و میتوانند منجر به بروز انواع مختلفی از سرطان در افراد شوند. برخی از این مواد سرطانزا شامل آکرولئین، آکریل آمیدها و هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای (PAHs) میشوند.
اما احتمالِ به وجود آمدن این مواد سرطانزا در هواپزها به دلیل استفادهی کمتر از روغن، عدم پخش بخار روغن داغشده در هوا و همچنین عدم استفادهی مجدد از روغن سرخ کردنی، کمتر از سرخ کنهای با روغن است. در واقع، تمام این مواردی که عنوان کردیم نشان میدهند که احتمال ابتلا به سرطان با استفاده از سرخ کنهای با روغن بسیار بیشتر از هواپزهایی است که در آن از روغن به اندازهی کمی استفاده میکنیم.
اما تمام این حرفها باعث نمیشوند که از این دستگاهها به کرار در طول روز استفاده کنید و نگرانیای بابت مضرات آن نداشته باشید. چیزی که نباید درباره تمام این دستگاههای برقی فراموش کرد این است که، حتی اگر نسبت به برخی دیگر از دستگاهها ایمنیتر باشند، اما باز هم خطرات خود را دارند. یکی از این خطرات، قرار گرفتن در معرض سطح بالایی از مواد پر و پلی فلوروآلکیل است.
سطح بالای مواد پر و پلی فلوروآلکیل در هواپزها
چندین مدل از هواپزها حاوی مولکولهای پلی فلورینه هستند که از جمله مواد شیمایی خطرناکی بهشمار میآیند، که در پوشش نچسب سبد هواپزها قرار دارند. مطالعات بسیاری، خطرات سلامتی ناشی از قرار گرفتن در معرض سطوح بالای مواد پر و پلی فلوروآلکیل را نشان میدهند که نتیجه بودن در معرض این مواد مشکلاتی از جمله ناباروری، اختلالات هورمونی و برخی از انواع سرطان خواهد بود.
بسیاری از تحقیقات نشان میدهند که در صورت قرار گرفتن در معرض این مواد، خطر ابتلا به سرطان سینه نیز افزایش پیدا میکند. نشان داده شده است که این مواد شیمیایی میتوانند روی فرآیند تولید، آزادسازی، انتقال و سایر فعالیتهای هورمونی در بدن که تعادل هورمونی طبیعی را حفظ میکنند، تاثیر منفی بگذارند.
نحوه استفاده ایمن از هواپز
بسیاری از هواپزها دارای پوششهای نچسب پر و پلی فلوروآلکیل هستند، چراکه این پوشش کار تمیز کردن این دستگاه را آسان کرده و همچنین مقاومت در برابر لکه و چربی را افزایش داده است. اما با این حال، برای کاهش قرار گرفتن در معرض مواد پر و پلی فلوروآلکیل، سراغ هواپزی بروید که پوشش آن از فولاد ضد زنگ یا شیشه باشد. علاوه بر این، از این دستگاهها بهصورت مداوم استفاده نکنید و برای خود محدودیتی تعین کنید.
از دماسنج مواد غذایی برای پختن گوشت، مرغ و محصولات دیگر استفاده کنید تا مطمئن شوید تمام این مواد را طبق استانداردهای تعیینشده در مورد درجه دما، پخت میکنید. از روغنهای سرخ کردنی با دمای دود بالا استفاده کنید و تنها چند اسپری روی مواد غذایی بزنید.