آشنایی با بورنیک غاری در ارتفاعات دشت هرانده با تالارهای بزرگ و بلند

در دل کوه­‌های البرز، در نزدیکی تنگه واشی (ساواشی) و نه چندان دور از آبشار کمرد، دریاچه شورمست، برج رسکت و شکل شاه، روستایی تاریخی با نام هرانده در ۱۲۰ کیلومتری شرق تهران در جاده فیروزکوه و در ۱۲ کیلومتری شهر فیروزکوه قرار گرفته است.

در جاده فیروزکوه پس از تونل و ۵ نرسیده به تونل ۶ نورتیک غاری واقع شده است. رودخانه نمرود از ارتفاعات شمال فیروزکوه سرچشمه می­‌گیرد و پس از گذشتن از چندین روستا، از جمله هرانده و سیراب کردن دشت سرسبز هرانده به دشت‌های گرمسار می‌­ریزد. این منطقه سرشار از غارهای گوناگون، رودخانه­‌های پرآب، دره‌­های زیبا و مردمی خونگرم است.

آبشارها، چشمه‌­سارها، و رودخانه‌­های بزرگ و کوچک، مانند نمرود، گورسفید، ارجمند، دلیچای (دلیچه­آو)، دیوانه­رود و ساواشی، در این طبیعت کوهستانی، چشم‌اندازهای بسیار دیدنی و بی‌مانندی را به وجود آورده‌­اند. چشمه آب معدنی خمده بیماران استخوانی و چشمه آب­‌معدنی تارس بیماران سنگ کلیه را به‌سوی این منطقه می­‌کشاند.

۱۶۰ اثر تاریخی و فرهنگی و هم‌چنین پیست اسکی فیروزکوه در غرب این شهر، دژ تاریخی فیروزکوه، دژ تندیر، دژ سرانزا کاروانسرای گدوک، غار بورنیک، غار رودافشان، روستای جلیزجند، روستای ارجمند نیز ورزشکاران، طبیعت دوستان و ایرانگردها را به سوی خود می­‌خواند.

از هرانده تا غار بورنیک در حدود دو ساعت پیاده فاصله است. در فصل تابستان هوای درون غار بسیار خنک و دلپذیر است.

این غار در ارتفاعات مشرف به دشت هرانده قرار گرفته و حدود ۱۵۰ متر از سطح دشت، مرتفع‌تر است. دهانه غار ۱۹۵۰ متر و دشت هرانده ۱۸۰۰ متر ارتفاع دارد. بنابراین راهپیمایی از آغاز راه در روستای هرانده تا دهانه غار، یک ساعت و نیم در تابستان و دو ساعت در زمستان زمان می­‌برد. کمابیش ۷۰ درصد راه مسطح و ۳۰ درصد نیازمند کوه‌پیمایی است. دهانه غار بورنیک با بیش از ۱۸ متر ارتفاع و ۶۰ متر پهنا، یکی از بزرگ‌ترین دهانه‌های غاری ایران است.

بیشتر باغ‌های روستا را درختان سیب تشکیل داده است. در کشتزارها نیز سیب زمینی و کدو فراوان دیده می‌شود. نکته جالب توجه این که در روستای هرانده گل نیز پرورش داده می‌شود که این نیز زینت گل‌فروشی‌های تهران می‌شود، اما دیدن این گل‌ها به‌صورت زنده و شاداب در دل طبیعت لطف دیگری دارد. بارندگی احتمالی و هوای دل انگیز پاییزی، جادوی رنگ‌ها و بوی طبیعت زنده در انتظار شماست.

در زیر آسمان فیروزهای این منطقه، گونه‌های درختان جنگلی مانند ارس، زرشک، شیرخشت، و گونه‌های مرغزار، مانند درمنه، گون، باریچه، اوینس، بومادران، ماریتیغال و گلپر در جنگل­ها و مرغزارهای منطقه به چشم می‌خورد.

در این طبیعت سرسبز، پستاندارانی چون قوچ، میش، کل، بز کوهی، آهو، گراز و پلنگ و پرندگانی مانند کبک، تیهو و دلیچه و انواع خزندگان زندگی می‌کنند. منطقه شکار ممنوع گاوده، مهم‌ترین زیستگاه حیات وحش در منطقه است.

غار بورنیک

این غار با موقعیت جغرافیایی با ارتفاع ۱۹۸۰ متر از سطح دریا در جاده دماوند- فیروز کوه نزدیک و حاشیه جنوبی روستای هرانده واقع است. از هرانده تا غار بورنیک در حدود دو ساعت پیاده فاصله است. در فصل تابستان هوای درون غار بسیار خنک و دلپذیر است.

این غار در ارتفاعات مشرف به دشت هرانده قرار گرفته و حدود ۱۵۰ متر از سطح دشت، مرتفع‌تر است. دهانه غار ۱۹۵۰ متر و دشت هرانده ۱۸۰۰ متر ارتفاع دارد. بنابراین راهپیمایی از آغاز راه در روستای هرانده تا دهانه غار، یک ساعت و نیم در تابستان و دو ساعت در زمستان زمان می‌برد.کمابیش۷۰ درصد راه مسطح و ۳۰ درصد نیازمند کوه‌پیمایی است. دهانه غار بورنیک با بیش از ۱۸ متر ارتفاع و ۶۰ متر پهنا، یکی از بزرگ‌ترین دهانه‌های غاری ایران است.

بورنیک از نظر ساختاری، غاری تکتونیکی است و تالارهای بسیار بزرگ و بلندی دارد. سازندهای آهکی هم در جای‌جای این غار به چشم می‌خورد. این غار در زمره مناطق دارای آثار باستانی نیز محسوب می‌شود هرچند که نشان روشنی از دوران گذشته در آن به چشم نمی‌خورد.

راه­پیمایی در طول روستا در حدود ۱۰ دقیقه زمان می‌برد. سپس به آغاز مسیر غار خواهیم رسید. در کنار باغ‌ها و رودخانه راهپیمایی کرده و از طبیعت زیبای خدادادی لذت خواهید برد.

بعد از حدود ۲ کیلومتر پیاده روی سبک مسیر به رودخانه نزدیک‌تر می‌شود. اینجا جایگاهی مناسب برای صرف ناشتا در کنار رودخانه است. پس از حدود یک ساعت راهپیمایی سنگین‌تر به آغاز یالی خواهید رسید که گرده یال کناری آن پوشیده از درختان کاج است. بهتر است مسیر را به‌صورت تراورز تا رسیدن به خط الراس یال طی کنید.

دهانه غار در پشت دو یال از کوه‌های پیرامون ده به‌گونه‌ای پنهان شده است که گویی مشتاق این نیست که دست انسان‌ها به آن برسد و خود را پشت کوه‌ها پنهان نموده است.

از این رو برای کسانی که بدون راهنما به منطقه بروند یافتن دهانه غار مشکل خواهد بود. نشانی مهم آن پس از گذر از آخرین پیچ مسیر دو عدد کاج تناور است که شما را به سوی غار که دهانش را برای بلعیدن شما آماده کرده، راهنمایی می‌کند.

پس از آن در حدود یک ساعت بعد به دهانه غار خواهید رسید. بعد از کمی استراحت، با پوششی مناسب می‌توان وارد غار شد. هرچه نسبت به دهنه غار به سمت پایین پیش روید از مقدار روشنایی غار کم شده و بر زیبایی‌های آن افزوده می‌شود. غار بورنیک دارای دو تالار است، از چکنده‌ها، چکیده‌ها و ستون‌های آن بازدید کنید و نیز تاریکی مطلق و ترس شیرین آن را نیز تجربه نمایید.

از آنجا که درون غار هیچ‌گاه نور آفتاب به خود نمی‌بیند، سرمایی غیرقابل پیش‌بینی انتظار شما را می‌کشد. از این رو بردن لباس گرم ضروری است حتی اگر زمان بازدید شما در گرمای ۴۵ درجه مرداد ماه باشد. درون غار از تالارها و دالان‌های متفاوتی تشکیل شده است که به دلیل آهکی بودن ساختار غار چکنده‌ها و چکیده‌های فراوانی را به رنگ‌های قهوه‌ای کم رنگ تا سفید رنگ درون غار می‌توان دید.

پس از گذشتن از پل‌های سیمانی که حدوداً از پنجاه پله تشکیل شده است دو عدد تالار اصلی وجود دارد. تالار سمت راست با طی زمانی در حدود ۱۵ دقیقه بن بست می‌شود. البته برای کوهنوردان و گردشگران عادی، اما غارنوردان ورزیده برای رفتن به تالار بعدی از دیواره پایانی این تالار بالا رفته و به تالار سمت چپ راه پیدا می‌کنند.

نکته جالب توجه در این تالار تابلوی گروه کوهنوردی قدیمی است که نام چندین کوهنورد بر آن حک شده و تاریخ سال ۱۳۴۲ را به شما نشان می‌دهد و ناخودآگاه شما را به ۵۵ سال می‌برد که خود می‌تواند به‌عنوان یک شی عتیقه در نظر گرفته شود! و اما تالار سمت چپ را نیز می‌توان با گذر کردن از چندین راهروی تنگ که مقداری نیاز به مهارت‌های سنگ‌نوردی دارد.

نویسنده: جعفر سپهری


مقالات بیشتر:

تنگه دار کجاست؟

باغ ملی گیاه شناسی تهران تنوع بی نظیر گونه های گیاهی در تهران

داستان ساخت بلندترین ساختمان طهران

دانستنی های جالب درباره برج میلاد

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.