همه آن چیزی که باید درباره ورم معده یا گاستریت بدانید

گاستریت، ورم یا التهاب معده است. این بیماری می‌تواند علل بسیاری داشته باشد. همچنین می‌تواند یک بیماری حاد یا مزمن باشد که خطر دیگر بیماری‌های مرتبط با معده مانند زخم معده، خونریزی یا سرطان را افزایش دهد.

شکل حاد ورم معده معمولا علائم ظاهری دارد که پس از چند روز بدون درمان رفع می‌شود. با این حال، ورم معده مزمن، ممکن است در بدن بدون هیچ علائمی باقی بماند و بعدا درمانش پیچیده می‌شود.

باکتری هلیکوباکتر یکی از عوامل اصلی ورم معده است و در ۵۰ درصد جمعیت جهان موجود است. در این مقاله علائم، علل و درمان ورم معده را بررسی خواهیم کرد، همچنین در مورد اینکه چه چیزی باید بخورید و چه چیزی را هنگام مبتلا به این بیماری باید از رژیم غذایی خود حذف کنید، خواهیم گفت. همراه وینوک باشید.

حقایقی سریع در مورد ورم معده

  • ورم معده می‌تواند خطر دیگر بیماری‌های دستگاه گوارش مانند زخم معده و سرطان را افزایش دهد.
  • افرادی که مبتلا به ورم معده هستند، به طور معمول درد شدید، تیر کشیدن یا سوزش در بخش فوقانی و یا قسمت فوقانی چپ شکم را گزارش می‌دهند.
  • دو نوع ورم معده وجود دارد که یکی ورم معده مزمن و دیگری حاد است. ورم معده فرساینده باعث  انسداد معده می‌شود و ورم معده غیرفرساینده باعث تغییر در لایه‌های معده می‌شود.
  • افراد سیگاری و افرادی که به طور منظم از داروهای مسکن استفاده می‌کنند در معرض خطر ابتلا به ورم معده هستند.
  • افراد مبتلا به ورم معده باید کرفس، سیب و عسل بخورند. چای گیاهی برای نوشیدن نیز گزینه مناسبی است. این افراد باید از نوشیدنی‌های کافئین‌دار، محصولات لبنی و غذاهای تند پرهیز کنند.
  • طیف وسیعی از داروها برای درمان ورم معده، از جمله آنتی بیوتیک‌ها و ضد ترش کردن معده در دسترس است.

علائم

علائمی وجود دارد که نشان دهنده بروز ورم معده هستند. افراد مبتلا به گاستریت اغلب با درد شکمی مواجه هستند. درد اغلب در قسمت بالای شکم یا قسمت فوقانی چپ معده قرار دارد. این درد اغلب به کمر نیز سرایت می‌کند.

سایر علائم رایج شامل نفخ و حالت تهوع است. در موارد ورم معده در حالت تهوع به شکل استفراغ ممکن است رخ دهد که ظاهر استفراغ ممکن است شفاف، زرد یا سبز باشد. همچنین ممکن است در استفراغ خون نیز دیده شود.

وجود خون در استفراغ یک علامت برای وجود ورم معدده شدید است. سایر نشانه‌های ورم معده شدید شامل ضعف تنفس، درد قفسه سینه، درد شدید معده و مدفوع بد بو است. اگر یکی از علائم زیر را تجربه کردید، فورا باید به پزشک مراجعه کنید:

  • استفراغ خون
  • افزایش مقدار بیش از حد استفراغ زرد یا سبز
  • مدفوع سیاه یا همراه با خون
  • درد شکم همراه با تب
  • سرگیجه و غش کردن
  • ضربان قلب سریع
  • تعریق بیش از حد
  • تنگی نفس

ورم معده ممکن است بدون هیچ علائمی رخ دهد.

عوارض ورم معده

در موارد خاص، علائم ورم معده می‌تواند به شرایط جدی‌تر تبدیل شود. خونریزی معده و زخم معده ممکن است در افراد مبتلا به ورم معده رخ دهد که هنوز بهبود نیافته‌اند. ورم معده مزمن گاهی اوقات می‌تواند خطر ابتلا به سرطان معده و تومور را نیز افزایش دهد.

برخی از انواع ورم معده، از جمله گاستریت اتروفیک و گاستریت هلیکوباکتریا، می‌توانند توانایی بدن برای جذب آهن در خون را کاهش دهند. گاستریت اتروفیک، همچنین می‌تواند بر جذب ویتامین B12 توسط بدن نیز تاثیر بگذارد. که نتیجه هر دو نوع ممکن است منجر به کم خونی شود.

علل و انواع ورم معده

علل و انواع مختلفی از ورم معده یا گاستریت وجود دارد. ورم معده در اثر تضعیف مایع مخاطی معده اتفاق می‌افتد. بنابراین اسید معده می‌تواند به دیواره‌های معده آسیب برساند. دو نوع ورم معده وجود دارد.

  • ورم معده حاد: شدت این نوع ورم معده بسیار زیاد است و شامل التهاب و از بین رفتن دیواره معده می‌شود. علائم این نوع ورم معده به صورت ناگهانی نمایان می‌شوند و ممکن است برای طولانی مدت طول بکشد.
  • ورم معده مزمن: این نوع از ورم معده شامل تغییرات در دیواره‌های معده می‌شود. شایع‌ترین علت ورم معده مزمن وجود باکتری هلیکوباکتریا H. pylori در دیواره‌های معده است. با این حال، برخی از انواع این نوع ورم معده زمانی که سیستم ایمنی بدن به صورت نامناسب به دیواره‌های معده حمله می‌کند، رخ می‌دهد که نمونه آن گاستریت آتروفیک می‌باشد.‌

انواع دیگری از ورم معده نیز وجود دارد که منجر به زخم معده یا آسیب به پوشش معده می‌شوند. یک مثال از این نوع از ورم معده برداشتن تمام یا قسمتی از معده است، که در آن بعد از حذف بخشی از معده، انحطاط دیواره‌های معده تشدید می‌شود.

معلوم نیست چگونه این اتفاق می‌افتد. تصور می‌شود برداشتن معده ممکن است موجب افزایش ریفلکس، واکنش عصب واگال یا کاهش تعداد اسیدهای تولید شده توسط هورمون شود.

انواع دیگر عبارتند از:

  • گاستریت عفونی که ناشی از H. pylori نیست: ویروس‌ها یا قارچ‌ها می‌توانند در افراد مبتلا به بیماری‌های سیستم ایمنی یا بیماری‌های طولانی مدت ورم معده ایجاد کنند.
  • گاستریت تشعشع: قرار گرفتن ناحیه شکمی در معرض تشعشع ممکن است موجب تخریب معده شود.
  • گاستریت ائوزینوفیل: این نوع گاستریت می‌تواند به علت واکنش آلرژیک رخ دهد. دلیل واکنش آلرژیک شناخته شده نیست.
  • بیماری Ménétrier: این بیماری بسیار نادر است و شامل ایجاد ضخامت و کیست در دیواره معده می‌شود.

در حال حاضر هنوز مشخص نشده است که ورم معده چگونه پیشرفت می‌کند. تصور می‌شود باکتری H. pylori از غذای عفونی، آب یا قاشق آلوده از فردی به فردی دیگر انتقال می‌یابد. با این حال، طیف گسترده‌ای از علل باعث می‌شود تا تایید این تصور مشکل شود.

عوامل خطر

بعضی افراد در معرض خطر ابتلا به ورم معده هستند. شرایط و نوع سبک زندگی می‌تواند احتمال التهاب در معده را افزایش دهد. عوامل خطر برای ورم معده عبارتند از:

  • عفونت‌های باکتریایی، به ویژه عفونت H. pylori
  • عفونت‌های ویروسی، قارچی و یا انگلی
  • سیگار کشیدن
  • مصرف کافئین
  • مصرف بیش از حد الکل
  • مصرف کوکائین
  • استرس
  • استفاده روزمره از داروهای مسکن، مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (داروهای ضد التهابی)
  • مصرف مرتب داروهایی نظیر استروئید تجویز شده، شیمی درمانی، مکمل‌های پتاسیم و آهن
  • افزایش سن
  • خوردن ماده فاسد یا اشیای خارجی
  • اختلال خود ایمنی مانند بیماری تیروئیدیت هاشیموتو یا دیابت نوع یک
  • کمبود ویتامین B12
  • اچ آی وی
  • بیماری کرون
  • ریفلاکس زردآب صفرا پس از عمل جراحی معده
  • سابقه استفراغ مزمن
  • قرار گرفتن در معرض تابش، یا درمان رادیواکتیو یا آلاینده‌ها
  • حساسیت غذایی

سل و سیفلیس نیز سایر عفونت‌هایی هستند که می‌توانند خطر ابتلا به ورم معده را افزایش دهند.

آزمایشات و تشخیص

ورم معده ممکن است با استفاده از موارد زیر تشخیص داده شود:

  • معاینه‌ی جسمی
  • سابقه پزشکی فرد و علائم فعلی آن
  • ارزیابی H. pylori از طریق خون، تنفس، یا آزمایش مدفوع
  • آندوسکوپی
  • الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب

در برخی موارد، ورم معده با قرار دادن مری، معده و روده کوچک در برابر اشعه X، تشخیص داده می‌شود.  اشعه ایکس گاهی اوقات به عنوان مجموعه ای از دستگاه گوارش فوقانی یا بلعیدن باریم شناخته می‌شود. باریم یک فلز سفید و مایع است که گاهی اوقات قبل از اسکن شدن بلعیده می‌شود تا هرگونه ناهنجاری را نمایان کند.

پزشک همچنین می‌تواند درخواست موارد زیر را دهد:

  • آزمایش خون
  • آزمایش ادرار
  • ارزیابی عملکرد کلیه و کبد
  • چک کردن کم خونی
  • تست عملکرد لوزالمعده و کیسه صفرا
  • تست بارداری
  • آزمایش مدفوع

با استفاده از انواع آزمایش‌های بالااجازه تشخیص ورم معده را به پزشک می‌دهد. اگر این آزمایش‌ها بی‌نتیجه بود، ممکن است پزشک آندوسکوپی فوقانی را انجام دهد. این نوع آندوسکوپی شامل قرار دادن یک لوله نازک، انعطاف پذیر و همراه با دوربین به داخل شکم از طریق دهان برای مشاهده و چک کردن معده می‌شود.

رژیم غذایی

انتخاب رژیم غذایی مناسب برای ورم معده می‌تواند به مدیریت شدت علائم و آماده سازی بدن برای از بین بردن باکتری H. pylori کمک کند. در حالی که این اقدامات به تنهایی بعید است باعث درمان شوند، اما می‌توانند حمایت حیاتی برای درمان ورم معده فعال را فراهم کنند.

غذاها در رژیم غذایی

هم بروکلی و هم ماست پروبیوتیک اثرات مفیدی دارند که با H. pylori مقابله می‌کنند. با این حال، شواهدی مشخص وجود ندارد که بروکلی به طور قابل توجهی می‌تواند از بدن  در برابر ورم معده محافظت کند.

مشخص شده است که ماست پروبیوتیک در کنار آنتی بیوتیک‌ها به عنوان یک درمان اثبات شده است، اما برای تأیید این تحقیق، تحقیقات بیشتری لازم است. بعضی از مطالعات نشان داده‌اند که پروبیوتیک‌ها به از بین بردن عفونت کمک می‌کنند. سایر خوراکی‌هایی که با وجود ورم معده برای مصرف مشکل‌ساز نیستند، عبارتند از:

  • کرفس
  • سیب
  • انواع توت 
  • روغن زیتون
  • عسل
  • چای گیاهی

به جای جستجوی مواد غذایی برای درمان این عفونت، بهتر است غذاهایی را مصرف کنید که عفونت را بیشتر تحریک نکنند.

خوراکی‌هایی که نباید خورد

برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها می‌توانند علائم ورم معده را تشدید کنند و زمانی که بیماری فعال است نباید آنها را خورد. این خوراکی‌ها شامل:

  • نوشیدنی‌های کافئین‌دار
  • نوشیدن منظم قهوه بدون کافئین
  • نعناع، چای سبز و سیاه
  • آب پرتقال و گریپ فروت
  • مشروبات الکلی
  • غذاهای تند پخته شده با پودر فلفل قرمز، فلفل تند، جوز و فلفل سیاه
  • محصولات لبنی ساخته شده از شیر و پنیر پرچرب و یا ادویه‌دار
  • خوراکی های ساخته شده از گوجه فرنگی
  • شکلات

هنگام تنظیم رژیم غذایی در موارد ابتلا به ورم معده، از موارد زیر مطمئن شوید:

  • خوردن ۵ تا ۶ وعده غذایی در روز، زیرا این کار می‌تواند تاثیر اسید معده را کاهش دهد.
  • مصرف مداوم آب برای غلبه بر کمبود آب بدن
  • افزودن مکمل امگا ۳ به عنوان مکمل در درمان ورم معده به رژیم غذایی. 

هیچ رژیمی نیست که ورم معده را درمان کند. با این حال، اعمال تغییرات در مصرف خوراکی‌هایی که باعث التهاب می‌شوند، می‌تواند رژیم درمان را پشتیبانی کند. مواد غذایی مصرف شده بخش مهمی از درمان ورم وعده هستند.

درمان

درمان ورم معده بستگی به عوامل متعددی دارد. این عوامل عبارتند از علت بیماری و اینکه آیا ورم معده حاد یا مزمن است. گزینه‌های درمان گاستریت عبارتند از طیف وسیعی از داروها، از قبیل:

  • داروهای آنتی بیوتیک: یک دوره ۱۰ تا ۱۴ روزه آنتی بیوتیک‌ها می‌تواند به طور مستقیم به H. pylori حمله کند. این داروها شامل کلاریترومایسین و مترونیدازول می‌شوند.
  • مهارکننده‌های پروتون پمپ: این داردها شامل اومپرازول و لانسوپرازول می‌شوند. مهارکننده‌های پروتون پمپ از تولید اسید و درمان ورم معده کمک می‌کند.
  • مسدودکننده‌های هیستامین (H-2): مسدود کننده‌های هیستامین، مانند رانیتیدین و فاموتییدین، می‌توانند تولید اسید را کاهش دهند.
  • آنتی اسیدها: این داروها می‌توانند اسید معده را خنثی کنند. 
  • داروهایی برای جلوگیری از تبخیر آب: سوکرالفیت یا میزوپروستول می‌توانند از دیواره‌های معده محافظت کنند.
  • داروهای ضد تهوع: این نوع داروها می‌توانند علائم بیماری را کاهش دهد.

درمان ورم معده بستگی به علت دارد. به عنوان مثال، اگر علت گاستریت باکتری نیست، آنتی بیوتیک تاثیری نخواهد داشت. ترکیب این درمان‌ها با تغییرات توصیه شده در رژیم غذایی، مطمئن‌ترین راه برای مقابله با گاستریت است.

پیشگیری

هر فرد می‌تواند خطر ابتلا به گاستریت را با دنبال کردن این مراحل کاهش دهد:

  • شستن دست را تمرین کنید و با رعایت بهداشت غذای کاملا پخته شده را بخورید. رعایت بهداشت خطر ابتلا به H. pylori را کاهش می‌دهد.
  • دوری از برخی از داروها، سیگار کشیدن، کافئین و الکل.

همانطور که بسیاری از عوامل بیماری ورم معده هنوز هم ناشناخته هستند، هیچ راهی برای جلوگیری کامل ورم معده وجود ندارد.

منبع medicalnewstoday
عضویت در خبرنامه وینوک
عضویت در خبرنامه وینوک
در خبرنامه وینوک عضو شوید بهترین مطالب را هر هفته در ایمیل خود بخوانید
میتونید هر لحظه که خواستید عضویت خود را غیر فعال کنید

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.